وقتی سوار آسانسور می‌شویم، تنها بخشی که می‌بینیم و لمس می‌کنیم «کابین آسانسور» است. به همین دلیل، بیشتر افراد موقع خرید یا بازسازی آسانسور، فقط به زیبایی ظاهری، رنگ ام‌دی‌اف، مدل استیل و نورپردازی سقف توجه می‌کنند.
اما واقعیت این است که کابین آسانسور فقط یک اتاقک تزئینی نیست؛ بلکه محفظه‌ای است که جان مسافران در آن قرار دارد و اگر اشتباه انتخاب شود، خیلی زود به سر و صدا می‌افتد، باعث خرابی موتور می‌شود و حتی ممکن است تاییدیه استاندارد و پایان‌کار ساختمان را نگیرد.
در این مقاله، سعی داریم نکات مهمی را که یک خریدار باید قبل از سفارش کابین بداند، به زبان ساده بررسی کنیم.
۱. نوع ساختمان و میزان رفت‌وآمد را در نظر بگیرید (انتخاب جنس بدنه)
اولین سوالی که باید از خودتان بپرسید این است: «چه کسانی و چقدر از این آسانسور استفاده می‌کنند؟» جنس دیواره کابین‌ها معمولاً به ۴ دسته تقسیم می‌شود که هر کدام کاربرد خاص خودشان را دارند:
الف) کابین ام‌دی‌اف و استیل (MDF)؛ محبوب برای ساختمان‌های مسکونی
این کابین‌ها ترکیبی از پنل‌های چوبی (MDF) و نوارهای استیل هستند.
- مزایا: ظاهر گرم و شیک دارند، تنوع رنگشان بالاست و قیمتشان نسبت به تمام‌استیل مناسب‌تر است.
- معایب: در برابر رطوبت و برخورد اجسام تیز (مثلاً موقع اسباب‌کشی) آسیب‌پذیرند.
- مناسب برای: ساختمان‌های مسکونی کم‌واحد و کم‌تردد که ساکنین مراقب آسانسور هستند.
ب) کابین تمام استیل؛ بادوام و لوکس
تمام دیواره‌های این کابین از ورق‌های استیل (ساده، خش‌دار، طلایی، دودی یا طرح‌دار) ساخته می‌شود.
- مزایا: عمر بسیار طولانی دارد، به راحتی با یک دستمال تمیز می‌شود، خط و خش کمتری برمی‌دارد و در برابر رطوبت و آتش‌سوزی مقاوم است.
- مناسب برای: ساختمان‌های مسکونی پرواحد، مجتمع‌های تجاری، اداری و مطب‌ها که رفت‌وآمد زیادی دارند.
یک نکته بسیار مهم موقع خرید استیل (تقلب رایج بازار):
ورق‌های استیل دو نوع دارند: «استیل نگیر (ضدزنگ واقعی)» و «استیل بگیر (ضدزنگ تقلبی یا ضعیف)». استیل‌های بی‌کیفیت بعد از مدتی در اثر رطوبت یا تمیزکاری با شیشه‌پاک‌کن، لک می‌شوند و زنگ می‌زنند.
راه‌حل ساده: یک آهنربا همراه خود ببرید! آهنربا به استیل اصل و باکیفیت (معروف به استیل ۳۰۴) نمی‌چسبد. اگر آهنربا به دیواره کابین چسبید، یعنی در آن آهن به کار رفته و کیفیت پایینی دارد.
ج) کابین شیشه‌ای (پانوراما)؛ مخصوص آسانسورهای نما
اگر آسانسور در نمای ساختمان یا وسط لابی طراحی شده، از کابین شیشه‌ای استفاده می‌شود.
- نکته ایمنی: شیشه این کابین‌ها به هیچ وجه نباید شیشه معمولی یا حتی سکوریت تک‌لایه باشد؛ بلکه حتماً باید «شیشه لمینت دوجداره» باشد (مثل شیشه جلوی خودرو) تا اگر به هر دلیلی شکست، فرو نریزد و کسی سقوط نکند.
د) کابین رنگ کوره‌ای (گالوانیزه)؛ ارزان و ساده
کابین‌های فلزی ساده‌ای هستند که رنگ شده‌اند. ظاهر لوکسی ندارند و بیشتر برای آسانسورهای باربر، کارگاهی یا پروژه‌های بسیار ارزان‌قیمت استفاده می‌شوند.
۲. چرا بعضی کابین‌ها موقع حرکت تق‌تق می‌کنند یا می‌لرزند؟
حتماً سوار آسانسورهایی شده‌اید که موقع حرکت، دیواره‌هایشان صدا می‌دهد یا زیر پایتان لرزش احساس می‌کنید. برای اینکه کابین شما چنین مشکلی پیدا نکند، هنگام خرید به این ۳ مورد (که از ظاهر کابین مشخص نیستند) دقت کنید:
- ضخامت ورق بدنه: اسکلت و بدنه کابین از ورق‌های آهنی ساخته می‌شود. طبق استاندارد، ضخامت این ورق‌ها باید حداقل ۱.۵ میلی‌متر باشد. بعضی تولیدکننده‌ها برای ارزان‌تر شدن، از ورق‌های نازک‌تر استفاده می‌کنند که باعث می‌شود وقتی مسافر به دیواره تکیه می‌دهد، ورق شکم بدهد و موقع حرکت صدای «تق‌تق» ایجاد کند.
- عایق صوتی پشت دیواره‌ها: پشت ورق‌های کابین (به‌خصوص در کابین‌های تمام استیل) باید یک لایه فوم یا عایق صوتی چسبانده شود؛ در غیر این صورت، کابین مثل یک طبل توخالی عمل کرده و تمام صداهای چاه آسانسور را در داخل پخش می‌کند.
- ضربه‌گیرهای لاستیکی (لرزه‌گیر): کابین آسانسور داخل یک چارچوب آهنی بزرگ (به نام یوک) قرار می‌گیرد. بین کابین و این چارچوب آهنی باید ضربه‌گیرهای لاستیکی باکیفیت گذاشته شود تا لرزش ریل‌ها و سیم‌بکسل‌ها به کف پای مسافران منتقل نشود.
۳. وزن کابین؛ اشتباهی که می‌تواند موتور را بسوزاند!
یکی از اشتباهات رایج سازندگان و مدیران ساختمان این است که در ابتدا برای آسانسور یک کابین سبک (مثلاً ام‌دی‌اف) در نظر می‌گیرند و موتور را بر اساس آن می‌خرند؛ اما در مرحله آخر تصمیم می‌گیرند یک کابین سنگین (مثلاً تمام استیل با کف سنگ طبیعی و دکور شیشه‌ای) بخرند!
چرا این کار خطرناک است؟
موتور آسانسور و وزنه‌های تعادل آن، دقیقاً بر اساس وزن کابین محاسبه شده‌اند. سنگین‌تر شدن بیش از حد کابین (حتی به اندازه ۱۰۰ یا ۲۰۰ کیلوگرم اضافه) باعث می‌شود موتور تحت فشار دائمی قرار بگیرد، سیم‌بکسل‌ها سریع‌تر فرسوده شوند و عمر کل آسانسور نصف شود. بنابراین قبل از تغییر مدل کابین یا سنگ کف، حتماً با شرکت نصاب آسانسور مشورت کنید.
۴. جزئیات داخل کابین که نباید فراموش شوند
موقع سفارش کابین، این ۵ بخش داخلی را با دقت انتخاب کنید:
- سنگ کف کابین: بهترین گزینه برای کف آسانسور، سنگ طبیعی (گرانیت یا مرمریت) است. کف‌پوش‌های لمینت، پارکت یا PVC شاید در روز اول زیبا باشند، اما به دلیل تردد با کفش خیس و کشیده شدن وسایل، خیلی سریع خش می‌افتند، باد می‌کنند و ظاهر زشتی پیدا می‌کنند.
- نورپردازی و سقف کاذب: نور داخل کابین نباید آن‌قدر کم باشد که فضا دلگیر شود و نه آن‌قدر تند و مستقیم (مثل لامپ‌های هالوژن نقطه‌ای) که چشم مسافر را بزند. همچنین سقف کاذب باید طوری ساخته شود که اگر یک لامپ سوخت، تعویض کردنش توسط کاربر راحت باشد و نیاز به باز کردن کل سقف نباشد.
- تهویه و فن (هواکش): کابین فضای بسته‌ای است و حتماً باید یک فنِ بی‌صدا (سایلنت) و قوی روی سقف آن نصب شود. فن‌های ارزان‌قیمت بعد از چند ماه به سر و صدا می‌افتند و اعصاب مسافران را خرد می‌کنند.
- پنل دکمه‌ها (شستی کابین): دکمه‌ها باید باکیفیت باشند تا در اثر فشار زیاد نشکنند. همچنین طبق استاندارد، پنل داخل کابین حتماً باید دارای چراغ اضطراری (که موقع رفتن برق روشن شود)، دکمه زنگ خطر و آیفون ارتباطی باشد.
- دستگیره (هندریل) و آینه: وجود حداقل یک دستگیره روی دیواره برای حفظ تعادل سالمندان و کودکان ضروری است. نصب آینه هم علاوه بر زیبایی و بزرگ‌تر نشان دادن فضا، طبق استاندارد برای افراد استفاده‌کننده از ویلچر (جهت دیدن پشت سر موقع خروج با دنده عقب) لازم است.
۵. دریافت تاییدیه استاندارد (شرط دریافت پایان‌کار)
اگر ساختمان نوساز است و به دنبال گرفتن پایان‌کار شهرداری هستید، آسانسور شما حتماً باید گواهی استاندارد بگیرد. بازرسان اداره استاندارد روی کابین بسیار حساس هستند:
- ابعاد کابین: اندازه داخل کابین باید دقیقاً با ظرفیت آسانسور (مثلاً ۶ نفره یا ۸ نفره) هماهنگ باشد. اگر کابین را کمی بزرگ‌تر از حد مجاز بسازند، بازرس استاندارد آن را رد می‌کند (چون ممکن است افراد بیشتری سوار شوند و خطرساز شود).
- پلاک استاندارد سازنده: کارگاهی که کابین را می‌سازد باید مجوز رسمی از اداره استاندارد داشته باشد و پلاک مشخصات فنی خود را روی کابین نصب کند. کابین‌های کارگاهیِ بدون مجوز، تاییدیه استاندارد نمی‌گیرند.
۶. چک‌لیست طلایی موقع نوشتن قرارداد خرید کابین
برای اینکه هنگام تحویل کابین با فروشنده دچار اختلاف نشوید، حتماً این موارد را در فاکتور یا قرارداد قید کنید:
- نوع دقیق استیل: حتماً بنویسید «استیل ۳۰۴ نگیر (ضدزنگ)»
- ضخامت ورق بدنه: قید شود که ورق آهن بدنه حداقل ۱.۵ میلی‌متر و قید شود که ورق استیل روکش چند میلی‌متر باشد.
- لیست کامل متعلقات: بپرسید که قیمت کابین شامل چه چیزهایی است؟ آیا چارچوب آهنی دور کابین (یوک)، ترمز ایمنی (پاراشوت)، سنگ کف، فن، شستی دکمه‌ها و دستگیره روی این قیمت حساب شده‌اند یا برای هر کدام جداگانه باید پرداخت شود؟
- شرط تایید استاندارد: در قرارداد بنویسید: «کابین باید مورد تایید بازرس اداره استاندارد قرار گیرد.»
- روکش محافظ: تاکید کنید که استیل‌های کابین موقع حمل و نصب، دارای برچسب محافظ پلاستیکی باشند تا زمان پایان بنایی و تحویل ساختمان، توسط کارگران خط و خش نیفتند.
جمع‌بندی
یک کابین آسانسور خوب، کابینی است که استیل آن زنگ نزند، کف آن از سنگ مقاوم باشد، موقع حرکت نلرزد و صدا ندهد، وزن آن به موتور فشار نیاورد و از همه مهم‌تر، مهر استاندارد داشته باشد. با رعایت نکات ساده بالا، می‌توانید کابینی بخرید که سال‌ها بدون دردسر و هزینه اضافه، زیبایی و ایمنی ساختمان شما را تضمین کند.
){kind=link}
بدون دیدگاه